Ticari Drone Çekimi 2026: Yeni SHT-İHA, P1 Lisansı ve Uçuş İzinleri

Bir fabrika açılışı, inşaat ilerleme raporu ya da otel tanıtım filmi için drone çekimi planlıyorsanız, 2026 yazında oyunun kuralları değişti. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), 30 Temmuz 2026'da yeni İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı'nı (SHT-İHA) yayımladı. Talimat, 22 Şubat 2016 tarihli eski metni yürürlükten kaldırdı. En büyük fark şu: Uçuş yetkisini artık aracın kaç kilo olduğu değil, pilotun lisans seviyesi ve uçulacak yerin bölge durumu belirliyor. Bu yazıda, çekim yaptıracak bir işletmenin bilmesi gerekenleri doğrudan SHGM'nin yayımladığı talimat metninden özetliyoruz. Bilgiler 29 Ekim 2026 itibarıyla geçerlidir; mevzuat ve sistemler değişebileceği için uygulamada güncel metni kontrol etmenizi öneririz.

Yeni talimat neyi değiştirdi?

Eski düzende araçlar ağırlık sınıflarına göre ayrılıyor, birçok uçuş için ayrıca risk değerlendirmesi isteniyordu. Yeni talimatın 9. maddesi, uçuş başına ayrı bir risk değerlendirme yönteminin uygulanmayacağını açıkça söylüyor; risk, pilot lisansının içine gömülmüş durumda. Yani SHGM şunu soruyor: Pilotun lisansı bu operasyonu kapsıyor mu ve uçulacak bölge buna izin veriyor mu?

Araç sınıfları yine var ama artık teknik gereklilikleri belirlemek için kullanılıyor. Talimatın 8. maddesine göre sınıflar şöyle:

• M0: Azami kalkış kütlesi 500 gram ile 4 kilogram arası.
• M1: 4 ile 25 kilogram arası.
• M2: 25 ile 150 kilogram arası.
• M3: 150 kilogram ve üzeri.

Az bilinen bir ayrıntı: 500 gramın altındaki her drone serbest değil. Talimat yalnızca tasarımı gereği yatayda 10 metre yarıçaplı, dikeyde 20 metre yükseklikteki silindirin dışına çıkamayan oyuncak niteliğindeki araçları Basit İHA sayıyor ve lisans, kayıt ve tescil yükümlülüklerinden muaf tutuyor. 500 gramın altında olup bu tanıma uymayan araçlar M0 hükümlerine tabi. Piyasadaki hafif çekim dronelarının büyük kısmı bu nedenle kural dışında kalmıyor.

P0, P1, P2: Ticari çekim için hangi lisans gerekir?

Talimatın 6. ve 15. maddeleri lisansları operasyon türüne göre ayırıyor. Burada kritik kelime ticari: Bir işletmenin tanıtımı için ücret karşılığı yapılan çekim, amatör uçuş sayılmıyor.

• P0 (amatör): Ticari amaç taşımayan, görerek ve gündüz yapılan uçuşlar. Azami 120 metre yükseklik ve 3.000 metre yatay uzaklık. Asgari yaş 10.
• P1 (ticari): Görerek yapılan ticari operasyonlar. Aynı 120 metre ve 3.000 metre sınırı geçerli. Uygun donanımla gece uçuşu yapılabiliyor; SHGM gerektiğinde gözlemci isteyebiliyor. Asgari yaş 18.
• P2 (ileri): Görüş hattı dışı uçuşlar, otonom operasyonlar, kalabalık ve insan üzerinden uçuş, taşımacılık gibi yüksek riskli işler. Asgari yaş 18 ve en az 3. sınıf sağlık sertifikası gerekiyor.

Konser, festival ya da açılış töreni gibi kalabalık bir etkinliği yukarıdan çekmek istiyorsanız dikkat: Kalabalık üzerinde uçuş P2 kapsamında. Talimatın 19. maddesine göre P2 operasyonları ancak çok hafif hava aracı işleticisi ya da genel havacılık işleticisi bünyesinde yapılabiliyor. P0 ve P1 operasyonlarında ise işletici bünyesinde olma şartı aranmıyor; sorumluluk doğrudan kullanıcıda ve pilotta.

Diploma lisansı tek başına uçma yetkisi vermiyor. Talimata göre eğitim ve sınavı geçen adaya önce diploma lisansı düzenleniyor; uçuş yapabilmek için bunun ardından ayrıca operasyonel lisans alınması zorunlu. Çekim firmasına sertifikasını sorarken bu ayrıma da bakın.

Sağlık şartı da sadeleşti: P0 ve P1 adaylarından sağlık raporu istenmiyor, başvuru sırasında elektronik ortamda göreve elverişlilik öz beyanı veriliyor. Eski belgeler ise denklik tablosuyla yeni sisteme taşınıyor. İHA1 sertifikaları P1'e, İHA2 ve İHA3 lisansları P2'ye dönüştürülüyor; İHA0 sahipleri P0 için intibak eğitimini tamamlamak zorunda.

Yeşil, kırmızı, turuncu: Nerede izin gerekir?

Talimatın 12. maddesi Türk hava sahasını İHA'lar açısından renklerle tarif ediyor. Bu haritayı SHGM'nin dijital platformu İHATTYS yayımlayacak.

• Yeşil bölge: Belirlenen irtifa ve şartlarda operasyonel izin gerekmeyen alanlar. P0 ve P1 pilotları burada sistem üzerinden ayrı izin almadan uçabiliyor.
• Kırmızı bölge: Yetkili kurumlarca İHA uçuşuna kapatılan alanlar. Uçuş ancak alanı kapatan kurumun, gerektiğinde Cumhurbaşkanlığının uygunluğuyla, SHGM izni ve NOTAM ile mümkün. Kurum uygunluk vermezse izin çıkmıyor.
• Turuncu bölge: Başka biri lehine izin verilmiş ya da tahsis edilmiş, izin süresince haritada gösterilen alanlar. Sahibi çoklu uçuşa onay verdiyse izinle uçulabiliyor.
• Bu üçünün dışında kalan her yer: Kısıtlanmış bölge sayılıyor ve uçuş izne tabi. İzin için alanın bulunduğu yerin mülki idare amirinin uygunluğu alınıyor.

Pratikte bunun anlamı şu: Şehir merkezinde bir otel ya da AVM çekimi, harita yeşil göstermiyorsa izin süreci demek. Çekim tarihini belirlemeden önce lokasyonun bölge durumunu kontrol etmek, takvimi gerçekçi kurmanın ilk adımı. Talimat ayrıca P0 ve P1 pilotlarının her uçuştan önce İHATTYS'in kamuya açık hava sahası görüntüleyicisinden güncel bölge ve trafik bilgisini kontrol etmesini şart koşuyor. Kısıtlanmış bölgelerin gerekçeleri arasında emniyet ve güvenliğin yanında mahremiyet de sayılıyor; talimatın dayandığı kanunlardan biri 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu.

Kayıt, uzaktan tanımlama ve yazılım: Araç tarafında ne değişti?

Talimatın 11. maddesine göre Basit İHA dışındaki araçlarla operasyon yapan tüm kullanıcıların İHATTYS üzerinden kayıt olması zorunlu. 120 metrenin veya 3.000 metre yatay uzaklığın ötesinde P2 ile uçacak araçlar için ayrıca tescil gerekiyor. Araç tarafındaki yeni şartlar ise şunlar:

• Uzaktan tanımlama: Kayda tabi tüm araçlarda zorunlu.
• Coğrafi sınırlama (geofence): Kayıt doğrulanmadıkça aracı 10 metre yarıçap ve 20 metre yükseklikle sınırlayacak şekilde tasarlanmalı; kayıt doğrulanınca zarf lisans seviyesine göre genişliyor.
• Yazılım sertifikasyonu: Basit İHA dışındaki tüm araçların uçuş ve kontrol yazılımları SHGM sertifikasına sahip olmalı. Sertifikasız araçlarla yapılan uçuşlar izinsiz kullanım sayılıyor.
• Yurt dışından yolcu beraberinde getirilen araçlarda da uyum yazılım modülü aranıyor; bu şart sağlanmadan kayıt yapılamıyor.

Geçiş dönemi: Şu an hangi kurallar işliyor?

Yeni talimat yürürlükte, ancak her şey bir anda değişmedi. Talimatın geçici 1. maddesi, operasyonel kurallara tam uyum için 31 Temmuz 2027'ye kadar süre tanıyor ve bu dönemde emniyeti tehlikeye atmayan hallerde eski hükümlerin uygulanmasına SHGM'nin izin verebileceğini söylüyor. Daha da önemlisi, İHATTYS devreye alınıp SHGM tarafından duyurulana kadar kayıt, bildirim, izin ve yetkilendirme işlemlerinde yürürlükten kalkan talimatın ilgili hükümleri de uygulanıyor.

Temmuz 2026'daki açıklamada İHATTYS'in en kısa sürede devreye alınacağı ve bilgilerin ihatakip.shgm.gov.tr adresinden paylaşılacağı belirtilmişti. Çekim planlarken sistemin güncel durumunu bu adresten ve SHGM duyurularından teyit etmek gerekiyor. Eski talimat kapsamında verilmiş izinler, kullanıcı beyanları ve işletme belgeleri de süresiz düzenlenmiş olsalar bile 31 Temmuz 2027'ye kadar geçerli; bu tarihte kendiliğinden hükümsüz hale geliyor.

Talep artıyor ve pilot sayısı yükseliyor; Mart 2026 itibarıyla lisanslı pilot sayısı 1.655.918 olarak açıklandı. Bu kadar geniş bir havuzda, çekim yaptıracağınız kişinin lisansının işinizi gerçekten kapsayıp kapsamadığını sormak her zamankinden önemli.

Kurala uymamanın bedeli

Talimatın 25. maddesi yaptırımlar için 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ile SHGM İdari Para Cezaları Yönetmeliği'ne atıf yapıyor. Kurallara uymayan veya lisans imtiyazlarını aşan pilotların lisansı, kusur derecesine göre bir aydan iki yıla kadar askıya alınabiliyor. Askı bitiminden sonraki üç yıl içinde benzer ihlal tekrarlanırsa lisans iptal ediliyor ve beş yıl boyunca yeniden lisans verilmiyor. Uçuş emniyetini ağır ihmal veya kastla ihlal edenler için bu süreler beklenmeden iptal yolu açık. Bir çekimde izinsiz uçuşun riski yalnızca pilotta kalmayabilir; sözleşmede sorumluluğun kimde olduğunu yazılı hale getirmek akıllıca olur. Hukuki sonuçlar konusunda bir avukata danışmanızı öneririz.

Ne yapmalı? Çekim öncesi kontrol listesi

1. Pilotun lisans seviyesini sorun: Görerek yapılan ticari çekim için en az P1 ya da geçiş döneminde ona denk sayılan İHA1 sertifikası; kalabalık üzeri veya görüş hattı dışı uçuş için P2 ve işletici yapısı gerekir.
2. Diploma lisansının yanında operasyonel lisansın da alınmış olduğunu teyit edin.
3. Aracın kaydını ve geçiş dönemi uyumunu sorun: Uzaktan tanımlama, coğrafi sınırlama ve yazılım sertifikasyonu için 31 Temmuz 2027 son tarih.
4. Çekim lokasyonunun bölge durumunu tarih belirlemeden önce kontrol ettirin; kısıtlanmış bölgedeyse izin süresini takvime ekleyin.
5. Etkinlik çekimlerinde kalabalığın üzerinden uçulup uçulmayacağını baştan netleştirin; plan buna göre P1 veya P2 ile kurulmalı.
6. İzin, kayıt ve olası yaptırımlarda sorumluluğun kimde olduğunu sözleşmeye yazın.
7. İHATTYS'in güncel durumunu ihatakip.shgm.gov.tr ve SHGM duyurularından takip edin; geçiş hükümleri değişebilir.

Arkan Medya olarak drone çekimlerinde de önce lokasyon ve izin durumunu, ardından çekim senaryosunu planlıyoruz. Hangi ekiple çalışırsanız çalışın, yukarıdaki soruları sormak hem bütçenizi hem de takviminizi korur.

Kaynaklar

Aşağıdaki bağlantılar yazıdaki rakam ve iddiaların dayandığı kaynaklardır; yazı 29 Ekim 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Platform politikaları ve resmî düzenlemeler değişebilir; karar vermeden önce güncel hâlini kaynağından kontrol edin.

1. SHGM — İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA), 2026
2. TRT Haber — SHGM'nin İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı yayımlandı (30.07.2026)
3. Memurlar.net (AA) — İHA talimatı güncellendi (30.07.2026)
4. Alomaliye — İHA pilotu başvurularında yüzde 236 artış (23.03.2026)
5. Alomaliye — İHA pilotları için yeni lisans dönemi (30.07.2026)