Ticari Elektronik İleti ve İYS: SMS, E-posta ve WhatsApp Kampanyası Öncesi Rehber

Bayram kampanyası için müşteri listesine toplu SMS atmak, bülten için e-posta listesi kullanmak veya WhatsApp'tan indirim duyurmak; küçük işletmelerin en sık başvurduğu pazarlama yöntemleri. Ancak Türkiye'de bu mesajların çoğu ticari elektronik ileti sayılıyor ve sıkı kurallara bağlı. Kuralların merkezinde de İleti Yönetim Sistemi, kısaca İYS var. 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre onayı İYS'de kayıtlı olmayan bir kişiye kampanya mesajı göndermek, her bir şikâyette idari para cezası riski doğuruyor. Bu yazıda 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik'in kampanya öncesi bilmeniz gereken hükümlerini sade bir dille özetliyoruz. Bu bir hukuki görüş değildir; kendi durumunuz için hukuk danışmanınıza başvurun.

Ticari elektronik ileti nedir, kapsamda hangi kanallar var?

Yönetmelik ticari elektronik iletiyi; telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta ve kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalarla elektronik ortamda ticari amaçla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli ileti olarak tanımlıyor. Mal ve hizmet tanıtımı, pazarlama, işletme tanıtımı ve hatta kutlama veya temenni gibi tanınırlığı artırmaya yönelik mesajlar da onay kuralına tabi.

WhatsApp gibi anlık mesajlaşma uygulamaları tanımda adıyla geçmiyor; ancak liste gibi ifadesiyle bitiyor ve kapsam geniş tutulmuş. Bu nedenle WhatsApp üzerinden yapılan toplu kampanya duyurularında da aynı onay mantığıyla hareket etmek ihtiyatlı yaklaşımdır. Ayrıca WhatsApp'ın kendi İşletme Mesajlaşma Politikası da bağımsız bir şart koyuyor: işletme, kişiye ancak telefon numarasını kendisine vermişse ve sonraki mesajları almak istediğine dair onay (opt-in) almışsa ulaşabilir. Politika, WhatsApp içinde veya dışında gelen tüm durdurma taleplerine uyulmasını da zorunlu tutuyor.

Onay nasıl alınır? Az bilinen kurallar

Kanunun 6. maddesi temel kuralı koyuyor: ticari elektronik iletiler alıcılara ancak önceden onayları alınarak gönderilebilir. Onay yazılı olarak, her türlü elektronik iletişim aracıyla veya doğrudan İYS üzerinden alınabilir. Yönetmeliğin 7. maddesi ise ayrıntıları belirliyor ve bunların bir kısmı pek bilinmiyor:

• Onayda alıcının olumlu irade beyanı, adı soyadı ve elektronik iletişim adresi bulunmalı. Fiziki ortamda alınan onayda imza aranır.
• Alıcının elektronik iletişim adresine ticari ileti gönderilerek onay talebinde bulunulamaz. Yani kampanyalarımızdan haberdar olmak ister misiniz diye toplu SMS atmak da kurala aykırı.
• Onay metninde olumlu seçenek önceden işaretlenmiş olamaz.
• Onay vermek, mal veya hizmet sunumu için ön şart olarak ileri sürülemez.
• Onay bir abonelik veya satış sözleşmesinin içinde alınıyorsa, sözleşmenin sonunda ticari elektronik ileti başlığı altında, ret imkânı da tanınarak, en az on iki punto ile yazılmalı.
• Elektronik ortamda alınan onayda, onayın alındığı bilgisi ret imkânı da tanınarak alıcıya iletilmeli.

İYS dışında topladığınız onaylar, örneğin web sitenizdeki form veya mağazadaki kâğıt form, yönetmeliğe göre 3 iş günü içinde İYS'ye kaydedilmeli. İYS'ye kaydedilmeyen onaylar geçersiz sayılıyor. İYS üzerinden alınmayan onaylarda, onayın alındığını ispat yükü de hizmet sağlayıcıda.

Onay gerektirmeyen durumlar

Her mesaj için onay gerekmiyor. Yönetmeliğin 6. maddesi istisnaları sayıyor, ancak her birinin sınırları var:

• Alıcı sizinle iletişime geçilmesi için bilgilerini kendisi verdiyse, satın aldığı mal veya hizmetle ilgili değişiklik, kullanım ve bakım iletileri için ayrıca onay gerekmez.
• Abonelik, üyelik, tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat gibi bildirimler onaysız gönderilebilir. Ancak bu bildirimlerde herhangi bir mal veya hizmet özendirilemez ya da tanıtılamaz.
• Tacir veya esnaf olan alıcılara önceden onay almadan ileti gönderilebilir. Ancak bu adresler önce İYS'ye kaydedilmeli ve alıcının ret hakkını kullanıp kullanmadığı İYS üzerinden kontrol edilmeli. Ret hakkını kullanan tacire artık gönderim yapılamaz.

Uygulamada en sık karşılaşılan hata, kargo bildirimi gibi onaysız gönderilebilen bir mesajın sonuna bir indirim kodu eklemektir. Mevzuata göre bu durumda bildirim, tanıtım içerdiği için onay gerektiren bir ileti haline gelebilir.

İletinin içeriğinde neler bulunmalı?

Onay almak tek başına yetmiyor; mesajın biçimi de kurala bağlı. Yönetmeliğin 8. maddesine göre:

• Tacirler için MERSİS numarası ve ticaret unvanı, esnaf için ad soyad ile T.C. kimlik veya vergi kimlik numarası iletide yer almalı. SMS gibi sınırlı alanlı iletilerde tacirler için MERSİS numarası yeterli sayılıyor; marka adı ek olarak yazılabilir.
• İletinin niteliği içerikten açıkça anlaşılmıyorsa tanıtım, kampanya veya bilgilendirme gibi bir ibare kullanılmalı. Bu ibare SMS'te mesajın başında, e-postada konu bölümünde yer almalı.
• İndirim, hediye veya promosyon amaçlı yarışma varsa bu durum açıkça belirtilmeli; kampanyanın geçerlilik süresi ve şartlarına bir bağlantı veya müşteri hizmetleri numarasıyla kolayca ulaşılabilmeli.
• Her iletide ret imkânı bulunmalı. Ret bildirimi, ileti hangi kanaldan gönderildiyse aynı kanaldan, kolay ve ücretsiz şekilde yapılabilmeli.

Ret hakkı, kayıt saklama ve şikâyet süreci

Alıcı, hiçbir gerekçe göstermeden istediği zaman ticari ileti almayı reddedebilir. Ret hakkı doğrudan İYS üzerinden de kullanılabiliyor. Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre vatandaşlar İYS'ye e-Devlet üzerinden veya iys.org.tr adresinden erişerek onaylarını görebiliyor ve yönetebiliyor.

Size doğrudan gelen ret bildirimlerini de 3 iş günü içinde İYS'ye bildirmeniz gerekiyor. Onay kayıtları, onayın geçerliliğinin sona erdiği tarihten itibaren; diğer kayıtlar ise kayıt tarihinden itibaren 3 yıl saklanmalı. Şikâyet konusu işlemlerde ispat yükü hizmet sağlayıcıya ve aracı hizmet sağlayıcıya ait.

Alıcılar, iletinin gönderildiği tarihten itibaren üç ay içinde e-Devlet, İYS veya Bakanlığın internet sitesi üzerinden şikâyette bulunabiliyor. Başvurular öncelikle İYS üzerinden ön incelemeye alınıyor.

Yaptırımlar: 2026 idari para cezaları

Cezalar 6563 sayılı Kanunun 12. maddesinde düzenleniyor ve her yıl yeniden değerleme oranında güncelleniyor. 25 Aralık 2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğ, 1 Ocak–31 Aralık 2026 döneminde uygulanacak tutarları belirledi.

Kanunun 12. maddesinin ikinci fıkrası daha önemli bir hüküm içeriyor: bir defada birden fazla kişiye onaysız ileti gönderilmesi halinde bu ceza on katına kadar artırılarak uygulanabiliyor. Tebliğe göre iletide gönderici ve konu bilgilerine ilişkin yükümlülüklerin de bulunduğu 12/1-b bendi için aralık 2.859–28.620 TL; ret bildirimine ilişkin yükümlülüklerin de bulunduğu 12/1-c bendi için 5.723–42.930 TL.

İdari para cezası vermeye hizmet sağlayıcının sicile kayıtlı merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret il müdürü yetkili. Cezalar, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödeniyor.

Ne yapmalı? Kampanya öncesi kontrol listesi

1. İşletmeniz adına İYS'ye kayıt olun; birden fazla markanız varsa her biri için ayrı İYS numarası olduğunu unutmayın.
2. Mevcut müşteri listenizi gözden geçirin: hangi kişilerin onayı var, onay nasıl ve ne zaman alındı, İYS'de kayıtlı mı?
3. Web formlarınızda ve mağaza formlarınızda onay kutusunu önceden işaretsiz, ayrı ve anlaşılır hale getirin; onayları 3 iş günü içinde İYS'ye aktarın.
4. Gönderimi yapan SMS veya e-posta firmasının, gönderim öncesinde İYS kontrolü yaptığından emin olun.
5. Mesaj şablonlarınıza MERSİS numarası, gerekiyorsa kampanya ibaresi ve aynı kanaldan ücretsiz ret yolu ekleyin.
6. Ret taleplerini 3 iş günü içinde işleyen bir süreç kurun; kayıtları 3 yıl saklayın.
7. WhatsApp kampanyalarında hem mevzuattaki onay kuralını hem de WhatsApp'ın opt-in şartını birlikte karşılayın.
8. Belirsiz durumlarda gönderimden önce hukuk danışmanınızın görüşünü alın.

Doğru kurulmuş bir onay altyapısı yalnızca cezadan korumaz; mesajlarınızın gerçekten ilgilenen kişilere gitmesini de sağlar. Listeyi büyütmekten çok onu temiz tutmak, uzun vadede hem marka itibarını hem de kampanya verimini korur.

Kaynaklar

Aşağıdaki bağlantılar yazıdaki rakam ve iddiaların dayandığı kaynaklardır; yazı 29 Ekim 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Platform politikaları ve resmî düzenlemeler değişebilir; karar vermeden önce güncel hâlini kaynağından kontrol edin.

1. Mevzuat Bilgi Sistemi: Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik
2. Mevzuat Bilgi Sistemi: 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
3. Resmî Gazete: 6563 sayılı Kanunun 12. maddesine göre 2026 idari para cezaları tebliği (25.12.2025, 33118)
4. Ticaret Bakanlığı: İleti Yönetim Sistemi sayesinde istenmeyen mesaj trafiği son buluyor
5. WhatsApp Business Messaging Policy